Στάδια Γλωσσικής Ανάπτυξης: Αναγνωρίστε πρώιμα σημάδια πιθανής καθυστέρησης στο λόγο

by 9:34 π.μ. 0 σχόλια
Οι παρακάτω ερωτήσεις θα σας βοηθήσουν να κατανοήσετε καλύτερα την ανάπτυξη του παιδιού σας αλλά και να σας υποψιάσουν για τυχόν προβλήματα. Όποιος επιθυμεί διευκρινίσεις ή έχει απορίες, το e-mail μου είναι στη διάθεσή σας (θα το βρείτε στην καρτέλα "Επικοινωνία").

0-6 μηνών
·          Το μωρό σας αντιδρά στους ήχους;
·      Επαναλαμβάνει τους ίδιους ήχους;
·      Παράγει ήχους ευχαρίστησης;
·          Εντοπίζει τον ήχο γυρνώντας το κεφάλι;
·          Ησυχάζει-ηρεμεί με την ανθρώπινη φωνή;
·          Ακούει την ομιλία;
·          Κάνει χρήση των φωνημάτων /p/, /b/ και /m/ στο βάβισμα;
·          Μιμείται τους ήχους;
·          Κάνει χρήση των ήχων ή χειρονομίες που υποδεικνύουν τι θέλει;
·          Έχει ποικιλία στον τόνο και την ηχηρότητα;

7-12 μηνών
·          Καταλαβαίνει το όχι και το ναι;
·          Καταλαβαίνει και αποκρίνεται στο όνομά του;
·          Ακούει και μιμείται τους περισσότερους ήχους;
·          Αναγνωρίζει λέξεις από γνώριμα αντικείμενα;
·          Στο βάβισμα χρησιμοποιεί επιμήκεις και σύντομες ομάδες ήχων;
·          Χρησιμοποιεί ένα τραγούδι (π.χ. ένα σύνολο επιτονισμού) όταν βαβίζει;
·          Χρησιμοποιεί μεγάλες φωνητικές παραλλαγές και προσωδία στο βάβισμα;
·          Μιμείται μερικούς ήχους από τους ενήλικες και σχέδια επιτονισμού;
·          Χρησιμοποιεί ήχους ομιλίας περισσότερο από το να κλαίει για να προσελκύσει την προσοχή;
·          Ακούει όταν του μιλάνε;
·          Χρησιμοποιεί παραπλήσιους ήχους;
·          Αρχίζει να αλλάζει το βάβισμα;
·          Χρησιμοποιεί για πρώτη φορά σκόπιμα την ομιλία;
·          Παράγει μία ή περισσότερες λέξεις;
·          Χρησιμοποιεί ουσιαστικά σχεδόν αποκλειστικά;
·          Έχει ένα εκφραστικό λεξιλόγιο 1-3 λέξεις;
·          Καταλαβαίνει τις απλές εντολές;

    13-18 μηνών
    ·          Χρησιμοποιεί ηχολαλία;
    ·         Παραλείπει μερικά αρχικά σύμφωνα και σχεδόν όλα τα τελικά σύμφωνα;
    ·          Παράγει συνήθως ακατάληπτη ομιλία;
    ·          Ακολουθεί τις απλές εντολές;
    ·          Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 3-20 ή περισσότερες λέξεις;
    ·          Παράγει φράση 2 λέξεων;
    ·          Υπάρχει συνδυασμός χειρονομίας και φώνησης;
    ·          Απαιτεί περισσότερα επιθυμητά αντικείμενα;

    19-24 μηνών
    ·          Χρησιμοποιεί λέξεις με περισσότερη ευχέρεια από ότι ασυνάρτητο λόγο;
    ·          Έχει λεξιλόγιο έκφρασης από 50-100 ή περισσότερες λέξεις;
    ·          Καταλαβαίνει από 300 ή περισσότερες λέξεις;
    ·          Αρχίζει να συνδυάζει τα ουσιαστικά και τα ρήματα;
    ·          Αρχίζει να χρησιμοποιεί προσωπικές αντωνυμίες (εγώ, εσύ);
    ·          Υπάρχει ασταθής έλεγχος της φωνής;
    ·          Χρησιμοποιεί τον κατάλληλο επιτονισμό όταν κάνει ερωτήσεις;
    ·          Είναι περίπου 25-50% καταληπτό στους ξένους;
    ·          Απαντά στην ερώτηση τι είναι αυτό;
    ·          Απολαμβάνει να ακούει ιστορίες;
    ·          Αναγνωρίζει 5 μέρη του σώματος;
    ·          Κατονομάζει μερικά οικεία αντικείμενα;
    ·          Ακολουθεί εντολές που έχουν 2 μέρη;

    2-3 ετών
    ·          Είναι καταληπτή η ομιλία του στο 50-75%;
    ·          Καταλαβαίνει την έννοια του ένα και του όλα;
    ·          Εκφράζει την ανάγκη να πάει τουαλέτα (πριν, κατά τη διάρκεια, ή μετά);
    ·          Ζητά τα αντικείμενα με το όνομά τους;
    ·          Αποκρίνεται σε μερικές ερωτήσεις με ναι/όχι;
    ·          Κατονομάζει αντικείμενα καθημερινά;
    ·          Δείχνει εικόνες εννοιών σε βιβλίο όταν του κατονομάζονται;
    ·          Προσδιορίζει διάφορα μέρη του σώματος;
    ·          Ακολουθεί απλές εντολές και απαντάει στις απλές ερωτήσεις;
    ·          Απολαμβάνει να ακούει σύντομες ιστορίες τραγούδια και ομοιοκαταληξίες;
    ·          Χρησιμοποιεί ερωτηματικές προτάσεις με 2 λέξεις;
    ·          Χρησιμοποιεί φράσεις με 3-4 λέξεις;
    ·          Χρησιμοποιεί κάποιες προθέσεις, άρθρα, ρήματα στον ενεστώτα, ομαλούς πληθυντικούς ονομάτων, αορίστους ανώμαλων ρημάτων και άρνηση (δεν και μην);
    ·          Χρησιμοποιεί μερικά ρήματα αόριστου χρόνου, κτητική (κτητικές αντωνυμίες), μορφήματα, αντωνυμίες, προστακτική;
    ·          Χρησιμοποιεί αφηρημένες λέξεις;
    ·          Παράγει διαφόρων μορφών ερωτήσεις;
    ·          Καταλαβαίνει το γιατί, ποιος, ποιου και πόσα είναι;
    ·          Συνεχίζει την χρήση ηχολαλίας όταν συναντάει δυσκολίες στην ομιλία;
    ·          Κατανοεί 500-900 ή περισσότερες λέξεις;
    ·          Έχει λεξιλόγιο έκφρασης 50-250 ή περισσότερες λέξεις (ταχεία ανάπτυξη κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου);
    ·          Κάνει πολλά γραμματικά λάθη;
    ·          Καταλαβαίνει τα περισσότερα πράγματα που λέγονται γι’ αυτόν/αυτήν;
    ·          Επαναλαμβάνει, με ευχέρεια προτάσεις, και ειδικά αυτές που ξεκινούν με το εγώ και αρχικές συλλαβές;
    ·          Μιλά με δυνατή φωνή;
    ·          Αυξάνει το ύψος της φωνής του;
    ·          Χρησιμοποιεί σωστά τα φωνήεντα;
    ·          Χρησιμοποιεί με συνέπεια τα αρχικά σύμφωνα;
    ·          Παραλείπει συχνά τα ενδιάμεσα σύμφωνα;
    ·          Παραλείπει ή αντικαθιστά συχνά τα τελικά σύμφωνα;
    ·          Χρησιμοποιεί περίπου 27 φωνήματα;

    3-4 ετών
    ·          Καταλαβαίνει τις λειτουργίες του αντικειμένου;
    ·          Καταλαβαίνει τα αντίθετα (σταμάτα-ξεκίνα, πάνω-κάτω, μεγάλο-μικρό);
    ·          Ακολουθεί εντολές με 2-3 μέρη;
    ·          Υποβάλλει και απαντά απλές ερωτήσεις (ποιοι, πού, τι, γιατί);
    ·          Υποβάλλει ερωτήσεις και απαιτεί συχνά τη λεπτομέρεια στις απαντήσεις;
    ·          Παράγει απλά ρήματα;
    ·          Χρησιμοποιεί το λόγο για να εκφράσει συναίσθημα;
    ·          Χρησιμοποιεί 4-5 λέξεις σε προτάσεις;
    ·          Επαναλαμβάνει 6-13 συλλαβές προτάσεων χωρίς δυσκολία;
    ·          Αναγνωρίζει αντικείμενα με το όνομά τους;
    ·          Συνεχίζει να χρησιμοποιεί ηχολαλία;
    ·          Χρησιμοποιεί μέχρι 6 λέξεις σε μία πρόταση;
    ·          Χρησιμοποιεί ουσιαστικά και ρήματα πολύ συχνά;
    ·          Έχει επίγνωση για το παρελθόν και το μέλλον;
    ·          Έχει 1.200-2.000 ή περισσότερες λέξεις που καταλαβαίνει;
    ·          Έχει λεξιλόγιο έκφρασης από 800-1.500 λέξεις ή περισσότερες;
    ·          Επαναλαμβάνεται, έχει μπλοκαρίσματα, ακανόνιστη αναπνοή και γκριμάτσες προσώπου κατά την διάρκεια της ομιλίας;
    ·          Αυξάνει την ροή της ομιλίας;
    ·          Ψιθυρίζει;
    ·          Χρησιμοποιεί το 50% των συμφώνων και των συμπλεγμάτων;
    ·          Είναι καταληπτή ομιλία του κατά 80%;
    ·          Βελτιώνονται οι γραμματικές προτάσεις αν και μερικά λάθη παραμένουν;
    ·          Υπάρχει κατάλληλη χρήση του είναι, σε όλους τους τύπους, μέσα στις προτάσεις;
    ·          Λέει δύο γεγονότα κατά τη χρονολογική σειρά;
    ·          Συμμετέχει σε μεγάλης διάρκειας συνομιλίες;
    ·          Χρησιμοποιεί ανώμαλους πληθυντικούς, ρήματα σε μέλλοντα χρόνο και σωστή κλίση των ρημάτων;
    ·          Χρησιμοποιεί με συνέπεια πληθυντικούς, κτητικές αντωνυμίες και απλά ρήματα αόριστου χρόνου;

    4 ετών
    ·          Μπορεί και μετράει μέχρι το 5;
    ·          Καταλαβαίνει την έννοια των αριθμών μέχρι το 3;
    ·          Καταλαβαίνει τις έννοιες του χώρου;
    ·          Αναγνωρίζει 1-3 χρώματα;
    ·          Καταλαβαίνει 2.800 ή περισσότερες λέξεις;
    ·          Μετράει μέχρι το δέκα (από μνήμης);
    ·          Ακούει απλές σύντομες ιστορίες;
    ·          Απαντάει ερωτήσεις που αφορούν τη λειτουργία-χρήση των αντικειμένων;
    ·          Χρησιμοποιεί γραμματικά σωστές προτάσεις;
    ·          Έχει λεξιλόγιο έκφρασης 900-2.000 ή περισσότερες λέξεις;
    ·          Χρησιμοποιεί προτάσεις 4-8 λέξεις;
    ·          Δίνει σύνθετες απαντήσεις και 2 μερών ερωτήσεις;
    ·          Ζητά τους ορισμούς των λέξεων;
    ·          Μιλά με ένα ρυθμό περίπου 186 λέξεων ανά λεπτό;
    ·          Μειώνει το συνολικό αριθμό επαναλήψεων;
    ·          Απολαμβάνει να ακούει ρυθμούς, στίχους με ομοιοκαταληξία και συλλαβές χωρίς νόημα;
    ·          Παράγει σύμφωνα με ακρίβεια 90%;
    ·          Μειώνει σημαντικά τον αριθμό των επίμονων υγιών παραλείψεων και αντικαταστάσεων;
    ·          Παραλείπει συχνά τα ενδιάμεσα σύμφωνα;
    ·          Η ομιλία είναι συνήθως καταληπτή στους ξένους;
    ·          Μιλά για την εμπειρία του στο σχολείο, στα σπίτια των φίλων κλπ.;
    ·          Αναμεταδίδει ακριβώς μία μεγάλη ιστορία;
    ·          Δίνει προσοχή σε μία ιστορία και απαντά σε απλές ερωτήσεις για την ιστορία;
    ·          Χρησιμοποιεί μερικούς ανώμαλους πληθυντικούς, κτητικές αντωνυμίες, μελλοντικούς χρόνους, αυτοπαθείς αντωνυμίες και συγκριτικούς τύπους επιθέσεις στις προτάσεις;

    5-6 ετών
    ·          Ονοματίζει 6 βασικά χρώματα και 3 βασικά σχήματα;
    ·          Ακολουθεί τις οδηγίες που δίνονται σε μία ομάδα;
    ·          Ακολουθεί τις εντολές 3 μερών;
    ·          Κάνει ερωτήσεις με το πώς-πόσο;
    ·          Απαντά προφορικά στο «γεια» και «τι κάνεις»;
    ·          Χρησιμοποιεί κατάλληλα τον αόριστο και το μελλοντικό χρόνο;
    ·          Χρησιμοποιεί κλίσεις;
    ·          Καταλαβαίνει περίπου 13.000 λέξεις;
    ·          Ονομάζει αντίθετα;
    ·          Ονομάζει διαδοχικά τις ημέρες της εβδομάδας;
    ·          Μετράει μέχρι το 30 (από μνήμης);
    ·          Συνεχίζει να αυξάνεται δραστικά το λεξιλόγιό του;
    ·          Παράγει προτάσεις μήκους 4-6 λέξεων;
    ·          Αντικαθιστά περιστασιακά ήχους;
    ·          Ανταλλάσσει πληροφορίες και υποβάλλει ερωτήσεις;
    ·          Χρησιμοποιεί προτάσεις με λεπτομέρεια;
    ·          Χρησιμοποιεί γραμματικά πλήρης προτάσεις;
    ·          Αναμεταδίδει ακριβώς μία ιστορία;
    ·          Τραγουδά ολόκληρα τραγούδια και απαγγέλλει παιδικούς στίχους με ομοιοκαταληξία;
    ·          Επικοινωνεί εύκολα με τους ενήλικους και τα άλλα παιδιά;
    ·          Κατάλληλη χρήση της γραμματικής στις περισσότερες περιπτώσεις;


    6-7 ετών
    ·          Ονομάζει μερικά γράμματα, αριθμούς και νομίσματα;
    ·          Γνωρίζει ακολουθίες αριθμών;
    ·          Καταλαβαίνει το αριστερά και το δεξιά;
    ·          Χρησιμοποιεί όλο και περισσότερο πιο σύνθετες περιγραφές;
    ·          Συμμετέχει σε συνομιλίες;
    ·          Καταλαβαίνει περίπου 20.000 λέξεις;
    ·          Χρησιμοποιεί προτάσεις μήκους περίπου 6 λέξεων;
    ·          Γνωρίζει την αλφαβήτα;
    ·          Καταλαβαίνει τις περισσότερες χρονικές έννοιες;
    ·          Μετράει μέχρι το 100;
    ·          Χρησιμοποιεί κατάλληλα τους περισσότερους μορφολογικούς κανόνες;
    ·          Χρησιμοποιεί κατάλληλα την παθητική φωνή;

    (Shipley & McAffee, 2004: σ.σ.: 263-267˙ Καμπανάρου, 2007: σ.σ: 159-267)



    Χριστίνα Γεωργαλλή

    Λογοθεραπεύτρια

    Γεννήθηκε το 1991 και μεγάλωσε στην Κω. Σπούδασε λογοθεραπεία στα Ιωάννινα. Ζει στην πόλη Sheffield της Αγγλίας με στόχο να πραγματοποιήσει σπουδές στην ψυχολογία και τις νευροεπιστήμες. Γράφει και στο προσωπικό blog:

    0 σχόλια:

    Δημοσίευση σχολίου